Draig Werdd - the Welsh Society in Ireland

Digwyddiadau

Aeth ein taith gerdded ym mynyddoedd Wicklow ymlaen ar Ddydd Sul, 14 Medi gyda nifer o aelodau Draig Werdd yn fodlon herio'r rhagolygion drwg y tywydd i dreulio'r dydd yn cerdded trwy'r mynyddoedd o gwmpas Mynydd Djouce. Cawsom ein gwobrwyo trwy gwmpeini da a golygfeydd bendigedig dros lynoedd a mynyddoedd Wicklow ac arfordir Dulyn a Wicklow cyn i'r tywydd waethygu a'r glaw ddechrau, yn fuan ar ôl i ni ddechrau cerdded wedi'r toriad am fwyd. Felly 'roeddwn ni ddim yn gallu cyrraedd ein nod o ddringo i gopa Mynydd Djouce i weld mynyddoedd Eryri yn y pellter - yn wir, 'roeddwn ni ddim yn gallu gweld copa Djouce chwaith, wrth i ni gerdded heibio. Beth bynnag, 'rydyn ni'n bwriadu ailgynnal y daith flwyddyn nesaf ac yn gobeithio am dywydd gwell y tro nesaf!

Mae nifer o luniau'r dydd i'w gweld yn isod. Cliciwch ar unrhyw lun i'w chwyddo:

Cyfeillion y Ddraig Werdd 2008

Am ddim ond 10 Ewro y flwyddyn allwch chi ddod yn “Gyfaill y Ddraig”, i’n helpu ni i gynrychioli Cymru, ein gwleidyddiaeth, ein pobl a’n diwydiant ac i weithredu fel canolbwynt i’r gymdeithas Gymreig yn Iwerddon. Yn ogystal â gofalu am y wefan ac yn dosbarthu cylchlythyrau rheolaidd, bydd eich cyfraniad yn ein helpu ni i drefnu gweithgareddau arbennig yn ystod y flwyddyn i hyrwyddo’n hamcanion. Nid oes tâl aelodaeth gan y gymdeithas, felly yr ydym yn dibynnu yn llwyr ar gyfraniadau gwirfoddol.

Cliciwch yma i ddangos tudalen a gellir ei phrintio, llanw mewn ac ei hanfon i Ddraig Werdd gyda eich cyfraniad.

Dathliadau penblwydd 100 oed

Hoffem longyfarch yr aelod Draig Werdd Howell Evans, a ddathlodd ei benblwydd 100 oed ddydd ar Hydref 19, 2007. Mae Howell wedi cefnogi'r gymuned Gymreig yn Nulyn dros gyfnod hir ar ôl byw yn y ddinas trwy ei holl fywyd, bron, er iddo fe gael ei addysg yng Nghaergybi yn Sir Fôn. Er gwaetha'r blynyddoedd maith y tu allan i Gymru, 'dyw e ddim wedi colli ei gariad tuag at wlad ei dadau na'i frwdfrydedd dros yr iaith Gymraeg, a mae'n defnyddio'r iaith o hyd pan fo'r cyfle yn codi. 'Roedd Howell yn aelod o'r Côr Cymreig Dulyn am flynyddoedd, ac efe yw'r aelod byw olaf o'r capel Cymraeg yn Talbot Street, Dulyn - gellir ddarllen hanes Howell ei hun am y capel ar http://www.draigwerdd.org/Newsletters/Capel%20Cymraeg.rtf.

Mae nifer o luniau o Howell gyda ffrindiau a pherthnasau i'w gweld yn isod. Cliciwch ar unrhyw un o'r lluniau i weld y llun yn llawn.

Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol
2007

Cynhalwyd Cyfarfod Cyffredinol Blynyddol (CCB) 2007 y Ddraig Werdd ar 4ydd Hydref, lan llofft yn Scruffy Murphy's, Dulyn. Dyma restr o benderfyniadau mwyaf y cyfarfod:

Pasiwyd newidiad i'r cyfansoddiad i leihau nifer o aelodau'r pwyllgor o 7 i 5, trwy'r etholiad o 2 aelod cyffredinol yn unig.
Etholwyd y pwyllgor dilynol i wasanaethu am y flwyddyn 2007/8:

Robin Smith (cadeirydd)
Nan Davies (ysgrifenyddes)
Geraint Waters (trysorydd)
Tim Murphy
Gareth Llwyd Jones

Cawsom drafodaeth eang am weithgareddau ac amcanion y gymdeithas, a sut dyle Dydd Gwyl Dewi gael ei ddathlu. Teimlwyd yn gyffredinol bod angen mwyhau'r aelodaeth er mwyn cynyddu'r presenoldeb mewn gweithgareddau'r gymdeithas a gellir defynyddio cyhoeddusrwydd ynglŷn â'r cinio Gwyl Dewi er mwyn gwneud hynny.

Neges o'r cadeirydd:

Mae'n bleser gennyf unwaith eto i gael fy ethol fel eich cadeirydd. Cadarnhawyd y CCB yr angen am gymdeithas Gymreig a bydd y pwyllgor newydd yn ystyried sut gallwn ni uchafu presenoldeb yr aelodau mewn gweithgareddau'r dyfodol. Diolch am eich cefnogaeth parhaol i'r Ddraig Werdd, ac edrychaf ymlaen at eich cwrdd dros y 12 mis nesaf.

Robin.

Prosiect LEXICELT

Mae'r geiriadur ar-lein Cymraeg-Gwyddeleg Lexicelt yn awr ar gael ar www.lexicelt.org - mae dolen i'r wefan hon i'w chael o'n tudalen gartref ni. Amcan LEXICELT yw i ddarparu cymorth i siaradwyr Cymraeg a Gwyddeleg i ddysgu eu hieithoedd cyfatebol heb ddefnyddio'r Saesneg. Mae stôr o ymadroddion a geiriadur Cymraeg-Gwyddeleg i'w gael ar-lein yn rhad ac am ddim. Bydd nid yn unig defnydd dysgu i'w gael ar-lein ond hefyd gwybodaeth am Gymru ac Iwerddon a fydd yn debyg i gynnau diddordeb am y ddwy wlad Geltaidd a'u diwylliant.

Mae'r prosiect LEXICELT yn creu cyswllt pwysig rhwng Cymru ac Iwerddon, ac yn enwedig rhwng yr ieithoedd Cymraeg a Gwyddeleg. Coleg y Brifysgol, Dulyn a'r Brifysgol Cymru, Bangor sydd yn gyfrifol am y gwaith ac un o aelodau'r tîm yw un o'n haelodau ni, sef Dr. Dewi Evans.

Prosiect Achyddiaeth y Tri Celtaidd: Yn cysylltu disgynyddion Cymreig gyda’u gwreiddiau

Oes gennych chi ddiddordeb mewn olrhain eich achau?

Os oes, efallai gall Catherine Tudor Jones o Wasanaeth Archifau Gwynedd fod o gymorth. Ar y funud, mae Gwynedd yn cymryd rhan mewn menter gyffrous o’r enw Prosiect Achyddiaeth y Tri Celtaidd. Dywedodd Catherine, sef y swyddog sy’n gweithio ar y prosiect “Ein bwriad yw creu cysylltiadau fel man cychwyn gan weithio tuag at astudiaeth achyddol ehangach yn y dyfodol”

Sefydlwyd Prosiect y Tri Celtaidd ar y cyd rhwng Cyngor Gwynedd yng Nghymru a dau archifdy yn Iwerddon sef Cyngor Dinas Dulyn a Chyngor Sirol Waterford. Cyllidwyd y prosiect gan yr Undeb Ewropeaidd gyda’r bwriad o ddatblygu’r diwydiant dwristiaeth o dan y teitl Interreg IIIA.

“Ein gobaith yw sicrhau manteision economaidd a diwylliannol yn sgil y diddordeb cynyddol mewn hanes teulu. Gobeithiwn y daw agweddau positif iawn i dwristiaeth leol yng Ngwynedd wrth gryfhau cysylltiadau achyddol a diwylliannol rhwng y ddwy wlad. Amcan y prosiect yw annog ymchwilwyr newydd i ymchwilio i agweddau Gwyddelig a Chymreig o’u llinach Geltaidd”.

Fel rhan gychwynnol o’r prosiect, cynhaliwyd arolwg i’r diddordeb mewn achyddiaeth ymysg disgynyddion Cymreig ac i ddarganfod y cyswllt sy’n bodoli rhwng achyddiaeth a thwristiaeth. Anelwyd yr arolwg tuag at y Cymdeithasau Cymreig ar draws y Byd, a derbyniwyd ymateb ffafriol iawn. Roedd ymateb yr Americanwyr yn arbennig o galonogol gyda chanrannau uchel iawn yn dangos diddordeb mewn olrhain eu hachau. Ni ddaw hyn fel syndod o gysidro’r niferoedd uchel o allfudwyr Cymreig a symudodd i America yn dilyn ymfudiad enwog Tywysog Madog yn 1188. Ar hyd y blynyddoedd mae’r Cymry wedi gwneud cyfraniad pwysig i wleidyddiaeth, i ddiwydiant, i lafur, i’r gyfraith, i gerddoriaeth a chrefydd yn America. Cafodd Bryn Mawr ei ddewis fel enw ar fferm yn ardal Pensilfania wedi i grŵp o Grynwyr o Wynedd groesi Môr yr Iwerydd am America. Roedd 20% o dadau’r Pererin yn Gymreig fel oedd capten y Mayflower. Yn wir, roedd 50% o’r grŵp enwog a arwyddodd Datganiad Annibyniaeth America yntau yn Gymreig neu o dras Gymreig gan gynnwys Thomas Jefferson.

“Mae 1,753,794 o bobl o ethnigrwydd Cymreig yn byw yn Unol Daleithiau America yn ôl Cyfrifiad 2000. Meddyliwch am yr Eisteddfodau, Cymanfaoedd Canu a’r papur newydd Cymreig ‘Ninnau’. Rydym yn bwriadu targedu'r cymunedau Cymreig a gobeithiwn atynnu Americanwyr o dras Gymreig yn ôl i’w mamwlad er mwyn cael blas o hunaniaeth a diwylliant eu cyndadau”.

Fel rhan o’r prosiect cynhaliwyd sawl cwrs hanes teulu yn Archifdy Dolgellau yn Sir Feirionydd. Y bwriad oedd addysgu perchnogion gwestai gwely a brecwast a’u hannog i fod yn ymwybodol o’r adnoddau ar gyfer hel achau sydd ar gael iddynt yn eu hardal. Fel canlyniad, bydd y perchnogion yn fwy abl i basio’r wybodaeth ymlaen i ymwelwyr a rhannu eu dealltwriaeth o waith yr archifdy lleol. Yn ystod y misoedd nesaf bydd cyrsiau pellach yn cael eu cynnal yn Nolgellau a hefyd yng Nghaernarfon ar gyfer bobl o fewn y sector dwristiaeth sy’n awyddus i ddysgu mwy am ffynonellau sydd ar gael yn eu harchifdy lleol a thu hwnt.

Bydd gwefan i gyd-fynd gyda’r prosiect yn cael ei lansio ym mis Awst a fydd yn cynnig y wybodaeth ddiweddaraf am hel achau. “Fel rhan o’r prosiect ein bwriad yw cefnogi mentrau ieithyddol Cymreig a Gwyddelig”. O ganlyniad, bydd gwefan sy’n gysylltiedig â’r prosiect yn defnyddio’r ieithoedd cartref sef Gwyddelig a Chymraeg yn ogystal â Saesneg. Mae Gwynedd hefyd yn gweithio ar gatalogio casgliadau newydd ac yn sicrhau eu bod ar gael i ymchwilwyr ar-lein.

Felly os oes gennych gysylltiadau teuluol yng Ngwynedd neu os y gwyddoch fod perthnasau ichi wedi mudo i’r Amerig dros y canrifoedd byddai gennym ddiddordeb mawr mewn clywed unrhyw hanesion. Fel rhan o’r prosiect rydym wedi cynhyrchu arweinlyfr a phecyn gwybodaeth sy’n rhad ac am ddim. Os hoffech ragor o wybodaeth neu dderbyn copi o’r pecyn, cysylltwch â Catherine Tudor Jones trwy'r wefan ar www.triceltaidd.info .

Uchod (o’r chwith i’r dde): Catherine Tudor Jones a Huw Pierce Pritchard o Wasanaeth Archifau Gwynedd ynghyd â Fiachra O Ceilleachair - Maer Tref Dungarvan, Y Cynghorydd Gerard Barron - Maer Sir Waterford a Joanne Rothwell, Archifydd yn Archifdy Sir Waterford ar achlysur lansio llyfryn Waterford a gynhyrchwyd fel rhan o brosiect y Tri Celtaidd.

Gwyl "Rhannu Diwylliant"
Dalkey & Ynys Môn
23-25 Medi 2005

Trefnwyd gwyl hynod o lwyddiannus o 23-25 mis Medi, 2005, yn Dalkey, swydd Dulyn, Iwerddon gan y Ganolfan Etifeddiaeth yng Nghastell Dalkey a'r Swyddfa Cynllun Interreg Dalkey, mewn partneriaeth ag Oriel Ynys Môn, i hyrwyddo cysylltiadau diwylliannol rhwng Dalkey ac Ynys Môn.

Estynnodd y gwyl dros dri diwrnod, ac yn cymryd rhan oedd cynrychiolwyr y celfyddydau o Iwerddon ac o Gymru. Yn cynrychioli Cymry oedd Côr ABC o Aberystwyth, y grwp dawnsio gwerin Ffidl Ffadl o Ynys Môn, a nifer o'r beirdd mwyaf blaenllaw yng Nghymru, gan gynnyws y prifeirdd Myrddin ap Dafydd, Meirion McIntyre Huws, Iwan Llwyd, Twm Morys ac Ifor ap Glyn.

Gorffennodd yr wyl ar y Sul gyda pasiant trwy strydoedd Dalkey, oedd yn cynnwys Draig Gymreig a Gafr Dalkey (gan yr arlunydd Cymreig Toby Downing mewn partneriaeth a'r arlunwyr Valerie Coombes a John Higgins o Dalkey) yn crwydro eu ffordd lawr Stryd y Castell.

Mi roedd y digwyddiadau o'r safon uchaf yn gyson trwy'r wyl, a mae'n rhaid llongyfarch y trefnwyr yn llwyr am hyrwyddo y cyfathrebiad arwyddocaol hwn, ac am roi'r cyfle i bobl Dalkey a'r cylch i gael blas ar draddodiadau a diwylliant Cymru - rhywbeth sy'n digwydd yn anaml iawn, er mor agos yw'r ddwy genedl at eu gilydd yn ddaeryddol.

Cliciwch yma i weld nifer o luniau o'r digwyddiadau