Cwrw Brycheiniog nawr ar gael yn Iwerddon

Mae'r cwmni Fourcorners, sydd yn mewnforio ac yn dosbarthu cwrw yn Iwerddon, newydd wedi dechrau mewnforio a gwerthu cwrw Cymreig nodedig o'r Bragdy Brycheiniog yn Aberhonddu.   Mae nhw nawr yn dosbarthu 3 o'r cwrw gorau'r bragdy:  Brecon Golden Valley, Brecon Cribyn a Brecon Night Beacon.  

Mae nhw ar hyn o bryd ar gael o'r llefydd dilynol:

Dathliadau penblwydd 100 oed

Hoffem longyfarch yr aelod Draig Werdd Howell Evans, a ddathlodd ei benblwydd 100 oed ddydd ar Hydref 19, 2007.  Mae Howell wedi cefnogi'r gymuned Gymreig yn Nulyn dros gyfnod hir ar ôl byw yn y ddinas trwy ei holl fywyd, bron, er iddo fe gael ei addysg yng Nghaergybi yn Sir Fôn.   Er gwaetha'r blynyddoedd maith y tu allan i Gymru, 'dyw e ddim wedi colli ei gariad tuag at wlad ei dadau na'i frwdfrydedd dros yr iaith Gymraeg, a mae'n defnyddio'r iaith o hyd pan fo'r cyfle yn codi.  'Roedd Howell yn aelod o'r Côr Cymreig Dulyn am flynyddoedd, ac efe yw'r aelod byw olaf o'r capel Cymraeg yn Talbot Street, Dulyn - gellir ddarllen hanes Howell ei hun am y capel ar http://www.draigwerdd.org/Newsletters/Capel%20Cymraeg.rtf.

Mae nifer o luniau o Howell gyda ffrindiau a pherthnasau i'w gweld yn isod.  Cliciwch ar unrhyw un o'r lluniau i weld y llun yn llawn.

Howell gyda'i nith a'i or-nith	Howell gyda Keith Young (ar y dde), arweiynydd Cor Cymry Dulyn, a'i gyn gyd-aelodau yn y côr, Geraint Waters (chwith) a Paddy Lee (ail o'r dde)	Y teisen gyda llun o Howell arno

Prosiect LEXICELT

Mae'r geiriadur ar-lein Cymraeg-Gwyddeleg Lexicelt yn awr ar gael ar www.lexicelt.org - mae dolen i'r wefan hon i'w chael o'n tudalen gartref ni.  Amcan LEXICELT yw i ddarparu cymorth i siaradwyr Cymraeg a Gwyddeleg i ddysgu eu hieithoedd cyfatebol heb ddefnyddio'r Saesneg.  Mae stôr o ymadroddion a geiriadur Cymraeg-Gwyddeleg i'w gael ar-lein yn rhad ac am ddim.  Bydd nid yn unig defnydd dysgu i'w gael ar-lein ond hefyd gwybodaeth am Gymru ac Iwerddon a fydd yn debyg i gynnau diddordeb am y ddwy wlad Geltaidd a'u diwylliant.

Mae'r prosiect LEXICELT yn creu cyswllt pwysig rhwng Cymru ac Iwerddon, ac yn enwedig rhwng yr ieithoedd Cymraeg a Gwyddeleg.   Coleg y Brifysgol, Dulyn a'r Brifysgol Cymru, Bangor sydd yn gyfrifol am y gwaith ac un o aelodau'r tîm yw un o'n haelodau ni, sef Dr. Dewi Evans.  

Prosiect Achyddiaeth y Tri Celtaidd: Yn cysylltu disgynyddion Cymreig gyda’u gwreiddiau

 Oes gennych chi ddiddordeb mewn olrhain eich achau?

Os oes, efallai gall Catherine Tudor Jones o Wasanaeth Archifau Gwynedd fod o gymorth. Ar y funud, mae Gwynedd yn cymryd rhan mewn menter gyffrous o’r enw Prosiect Achyddiaeth y Tri Celtaidd. Dywedodd Catherine, sef y swyddog sy’n gweithio ar y prosiect “Ein bwriad yw creu cysylltiadau fel man cychwyn gan weithio tuag at astudiaeth achyddol ehangach yn y dyfodol”  

Sefydlwyd Prosiect y Tri Celtaidd ar y cyd rhwng Cyngor Gwynedd yng Nghymru a dau archifdy yn Iwerddon sef Cyngor Dinas Dulyn a Chyngor Sirol Waterford. Cyllidwyd y prosiect gan yr Undeb Ewropeaidd gyda’r bwriad o ddatblygu’r diwydiant dwristiaeth o dan y teitl Interreg IIIA.

“Ein gobaith yw sicrhau manteision economaidd a diwylliannol yn sgil y diddordeb cynyddol mewn hanes teulu. Gobeithiwn y daw agweddau positif iawn i dwristiaeth leol yng Ngwynedd wrth gryfhau cysylltiadau achyddol a diwylliannol rhwng y ddwy wlad. Amcan y prosiect yw annog ymchwilwyr newydd i ymchwilio i agweddau Gwyddelig a Chymreig o’u llinach Geltaidd”.

Fel rhan gychwynnol o’r prosiect, cynhaliwyd arolwg i’r diddordeb mewn achyddiaeth ymysg disgynyddion Cymreig ac i ddarganfod y cyswllt sy’n bodoli rhwng achyddiaeth a thwristiaeth. Anelwyd yr arolwg tuag at y Cymdeithasau Cymreig ar draws y Byd, a derbyniwyd ymateb ffafriol iawn. Roedd ymateb yr Americanwyr yn arbennig o galonogol gyda chanrannau uchel iawn yn dangos diddordeb mewn olrhain eu hachau. Ni ddaw hyn fel syndod o gysidro’r niferoedd uchel o allfudwyr Cymreig a symudodd i America yn dilyn ymfudiad enwog Tywysog Madog yn 1188. Ar hyd y blynyddoedd mae’r Cymry wedi gwneud cyfraniad pwysig i wleidyddiaeth, i ddiwydiant, i lafur, i’r gyfraith, i gerddoriaeth a chrefydd yn America. Cafodd Bryn Mawr ei ddewis fel enw ar fferm yn ardal Pensilfania wedi i grŵp o Grynwyr o Wynedd groesi Môr yr Iwerydd am America. Roedd 20% o dadau’r Pererin yn Gymreig fel oedd capten y Mayflower. Yn wir, roedd 50% o’r grŵp enwog a arwyddodd Datganiad Annibyniaeth America yntau yn Gymreig neu o dras Gymreig gan gynnwys Thomas Jefferson.

“Mae 1,753,794 o bobl o ethnigrwydd Cymreig yn byw yn Unol Daleithiau America yn ôl Cyfrifiad 2000. Meddyliwch am yr Eisteddfodau, Cymanfaoedd Canu a’r papur newydd Cymreig ‘Ninnau’. Rydym yn bwriadu targedu'r cymunedau Cymreig a gobeithiwn atynnu Americanwyr o dras Gymreig yn ôl i’w mamwlad er mwyn cael blas o hunaniaeth a diwylliant eu cyndadau”.

Fel rhan o’r prosiect cynhaliwyd sawl cwrs hanes teulu yn Archifdy Dolgellau yn Sir Feirionydd. Y bwriad oedd addysgu perchnogion gwestai gwely a brecwast a’u hannog i fod yn ymwybodol o’r adnoddau ar gyfer hel achau sydd ar gael iddynt yn eu hardal. Fel canlyniad, bydd y perchnogion yn fwy abl i basio’r wybodaeth ymlaen i ymwelwyr a rhannu eu dealltwriaeth o waith yr archifdy lleol. Yn ystod y misoedd nesaf bydd cyrsiau pellach yn cael eu cynnal yn Nolgellau a hefyd yng Nghaernarfon ar gyfer bobl o fewn y sector dwristiaeth sy’n awyddus i ddysgu mwy am ffynonellau sydd ar gael yn eu harchifdy lleol a thu hwnt.

Bydd gwefan i gyd-fynd gyda’r prosiect yn cael ei lansio ym mis Awst a fydd yn cynnig y wybodaeth ddiweddaraf am hel achau. “Fel rhan o’r prosiect ein bwriad yw cefnogi mentrau ieithyddol Cymreig a Gwyddelig”. O ganlyniad, bydd gwefan sy’n gysylltiedig â’r prosiect yn defnyddio’r ieithoedd cartref sef Gwyddelig a Chymraeg yn ogystal â Saesneg. Mae Gwynedd hefyd yn gweithio ar gatalogio casgliadau newydd ac yn sicrhau eu bod ar gael i ymchwilwyr ar-lein.

Felly os oes gennych gysylltiadau teuluol yng Ngwynedd neu os y gwyddoch fod perthnasau ichi wedi mudo i’r Amerig dros y canrifoedd byddai gennym ddiddordeb mawr mewn clywed unrhyw hanesion. Fel rhan o’r prosiect rydym wedi cynhyrchu arweinlyfr a phecyn gwybodaeth sy’n rhad ac am ddim. Os hoffech ragor o wybodaeth neu dderbyn copi o’r pecyn, cysylltwch â Catherine Tudor Jones trwy'r wefan ar www.triceltaidd.info .

Uchod (o’r chwith i’r dde): Catherine Tudor Jones a Huw Pierce Pritchard o Wasanaeth Archifau Gwynedd ynghyd â Fiachra O Ceilleachair - Maer Tref Dungarvan, Y Cynghorydd Gerard Barron - Maer Sir Waterford a Joanne Rothwell, Archifydd yn Archifdy Sir Waterford ar achlysur lansio llyfryn Waterford a gynhyrchwyd fel rhan o brosiect y Tri Celtaidd.

Gwyl "Rhannu Diwylliant"
Dalkey & Ynys Môn
23-25 Medi 2005

Trefnwyd gwyl hynod o lwyddiannus o 23-25 mis Medi, 2005, yn Dalkey, swydd Dulyn, Iwerddon gan y Ganolfan Etifeddiaeth yng Nghastell Dalkey a'r Swyddfa Cynllun Interreg Dalkey, mewn partneriaeth ag Oriel Ynys Môn, i hyrwyddo cysylltiadau diwylliannol rhwng Dalkey ac Ynys Môn.

Estynnodd y gwyl dros dri diwrnod, ac yn cymryd rhan oedd cynrychiolwyr y celfyddydau o Iwerddon ac o Gymru.  Yn cynrychioli Cymry oedd Côr ABC o Aberystwyth, y grwp dawnsio gwerin Ffidl Ffadl o Ynys Môn, a nifer o'r beirdd mwyaf blaenllaw yng Nghymru, gan gynnyws y prifeirdd Myrddin ap Dafydd, Meirion McIntyre Huws, Iwan Llwyd, Twm Morys ac Ifor ap Glyn.

Gorffennodd yr wyl ar y Sul gyda pasiant trwy strydoedd Dalkey, oedd yn cynnwys Draig Gymreig a Gafr Dalkey (gan yr arlunydd Cymreig Toby Downing mewn partneriaeth a'r arlunwyr Valerie Coombes a John Higgins o Dalkey) yn crwydro eu ffordd lawr Stryd y Castell.

Mi roedd y digwyddiadau o'r safon uchaf yn gyson trwy'r wyl, a mae'n rhaid llongyfarch y trefnwyr yn llwyr am hyrwyddo y cyfathrebiad arwyddocaol hwn, ac am roi'r cyfle i bobl Dalkey a'r cylch i gael blas ar draddodiadau a diwylliant Cymru - rhywbeth sy'n digwydd yn anaml iawn, er mor agos yw'r ddwy genedl at eu gilydd yn ddaeryddol.

Cliciwch yma i weld nifer o luniau o'r digwyddiadau